wtorek, 23 lipca 2024

IZA KLEMENTOWSKA - MINUTY. REPORTAŻE O STAROŚCI [wrażenia]

W sumie nie wiedziałem, czego się po tym reportażu spodziewać. Tytuł mówi wszystko; dodatkowo zjawisko autorka opisuje z perspektywy Polski i (na szczęście) temat eutanazji został ograniczony w tej książce do minimum - co chwalę, bo opisywanie nielegalnej w Polsce praktyki zabijania ludzi byłoby u nas swego rodzaju społecznym since-fiction - czymś absolutnie jeszcze nie do pomyślenia - podobnie jak małżeństwa jednopłciowe, związki partnerskie, wprowadzenie euro, czy pozyskiwanie energii z elektrowni atomowych... Śpiewka przyszłości, bajeczka dla przyszłych pokoleń - coś jak dla naszych rodziców i dziadków rozpad ZSRR i ekonomiczny wolny rynek: na pierwszy, drugi i trzeci rzut oka marzenia nie do spełnienia... Minuty zobaczyłem kiedyś zupełnym przypadkiem, jak zachwalała je pani Ania z Czytam i piszę. Był to strzał zupełnie w ciemno. Książka znalazła się u mnie tylko dzięki pani Ani... no i oczywiście dzięki urodzinom, bo dostałem ją w prezencie. Czy bym ją sam sobie kupił? Pewnie tak, ale zdecydowanie w ramach jakiejś wyprzedaży.
 

czwartek, 4 lipca 2024

BOŻENA SZAYNOK - POGROM ŻYDÓW W KIELCACH 4 LIPCA 1946 [wrażenia]

Dawno temu wpadł mi w uszy (wówczas najnowszy) album Jacka Kleyffa pt Znalezienie. Na tym wydawnictwie obok całej serii wyróżniających się melodycznie (a przede wszystkim tekstowo) wspaniałych piosenek z opowieścią na pierwszym planie, jest kilka takich, które absolutnie zgruzowały mi głowę warstwą tekstową - a wśród nich utwór pt. Hebron- Ot, biblijna opowieść o Abrahamie i Izaaku. Całkiem zgrabna - myślałem. Ale te wtręty o Kielcach nie dawały mi spokoju... Poszperałem i trafiłem na YouTube na reportaż Henio - w którym Henryk Błaszczyk - "uprowadzony" przez Żydów - opowiada o kieleckim pogromie z 4 lipca 1946 roku. Na końcu filmu o pogromie wypowiada się w studiu autorka opisywanej przeze mnie książki, dr Bożena Szaynok oraz kojarzony przeze mnie z Klubu Trójki historyk - prof. Jan Żaryn. O ile sam reportaż powstał w roku 1999, to studyjna rozmowa obojga ekspertów miała miejsce w 2007 roku.

poniedziałek, 1 lipca 2024

SŁAWOMIR KUŹNICKI - MÓZG NOCNEGO PAJĄKA: WIERSZE EMILY DICKINSON W TEKSTACH MACIEJA MALEŃCZUKA

W kwietniu br. nareszcie Pan Maleńczuk wrócił na dobre z Homo Twist, prezentując (gotowe od lata 2023) utwory z pierwszych trzech albumów swojego najbardziej gitarowego, quasi-metalowego nawet, zespołu. Tu i ówdzie zaczęły się więc pojawiać typowo promocyjne wywiady, w których MM w dużej części zachwalał (nie pierwszy i nie ostatni raz) poezję Emily Dickinson, bo to właśnie mroczna twórczość tej amerykańskiej poetki stanowi emploi albumu Spider. Nie tylko w warstwie tekstowo-muzycznej, ale również wizualnej, bo ekipa zatrudniona przez Maleńczuka dostała zadanie przysiąść nad opakowaniem i po ponad roku mordęgi chociażby z okładką albumu, wypuszczono w świat małe dzieło sztuki. Motyw pająka stworzonego dłońmi Ewy Maleńczuk już raz pojawił się w oprawie graficznej - chodzi o drugi solowy album Maleńczuka na CD - Ande la more z 2002 roku. Tekstów Dickinson tam nie było, ale muzycznie było na tyle mrocznie, by efekt pająka świetnie tam przypasił... 

czwartek, 20 czerwca 2024

TOMASZ STRZYŻEWSKI - CZARNA KSIĘGA CENZURY PRL [wrażenia]

Oto druga na tym blogu pozycja wydana w czasach podziemnego, a raczej w czasach na poły legalnego karnawału "Solidarności". Nawet biblioteczne szczegóły informacyjne nie podają roku wydania tej broszurowej książeczki. Ba...  Nazwiska autora w Dolnośląskim Zasobie Bibliotecznym też nie uświadczymy. Właśnie tak prezentowały się książki wypuszczane "pod egidą" "Solidarności" między wrześniem '80, a grudniem '81, kiedy to - miast znajomego kogutka - dzieci i młodzież przywitał w niedzielny poranek towarzysz w ciemnych brylach... W marcu br. Prof. Antoni Dudek na swoim kanale wypuścił w eter Internetu odcinek pt. Cenzura i w nim jakoś w połowie filmu podjął temat Czarnej księgi cenzury PRL. Po wysłuchaniu historii przedstawionej przez Dudka dotyczącej osoby Tomasza Strzyżewskiego, czem prędzej galopem ruszyłem po opisywaną właśnie książkę. O dziwo - pozycja ta znajduje się w mojej lokalnej bibliotece w ilości sztuk: 1 - pomimo czasów, w jakich została wydana. 

środa, 29 maja 2024

TATIANA SUCHOTINA-TOŁSTOJ - WSPOMNIENIA [wrażenia]

Wszystko, co związane ze Wspomnieniami najstarszej córki Lwa Tołstoja zaczęło się u mnie w czasach pandemii od filmu z kanału Strefa Czytacza na YouTube. Autorzy dokonali tam rozpakowania stu kilogramów książek, które zamówili na wagę. I w drugim kartonie pojawiła się na ułamek sekundy właśnie ta książka. Na początku nawet myślałem, żeby podesłać im maila, bo wymyślili, że będą odsyłać zainteresowanym tytuły za cenę wysyłki... Wstrzymałem się wówczas, ale cały czas miałem w głowie tę książkę. Bo wiadomo: Maleńczuk, literatura rosyjska, itd.; chociaż do tamtego momentu Pan Maleńczuk o Tołstoju nie wspominał i nie wliczał go do klasyki rosyjskiej, z którą było dane mu się zetknąć. W końcu jednak pojawił się filmik, w którym MM opowiedział o najpiękniejszej książce z dzieciństwa - i nie - wcale nie była to Wojna i pokój, ani Anna Karenina. Lew Tołstoj jednakowoż przewinął się w opowieści Maleńczuka i to było iskrą, która na nowo zapaliła we mnie chęć zapoznania się wcale nie z owymi wielkimi dziełami Tołstoja, a ze wspomnieniami Tatiany właśnie.


sobota, 18 maja 2024

(nierecenzja): NIKOLAJ GAY - Co to jest prawda?

Nikołaj Nikołajewicz Gay pojawił się na życiowym radarze  Lwa Tołstoja w 1861 roku w Rzymie, ale po powrocie do Rosji Tołstoj nie utrzymywał z nim kontaktu aż do 8 marca 1882 roku, kiedy to Gay odwiedził go w Moskwie. Od tego czasu połączyła ich głęboka przyjaźń trwająca do śmierci Gaya, w roku 1894. Tołstoj ogromnie cenił Gaya jako malarza, przyjaciela i człowieka o takich samych jak on poglądach. Gay korespondował z Tołstojem, często bywał u niego w Moskwie i w Jasnej Polanie. Gdy czytałem jeden, drugi, trzeci opis obrazu Co to jest prawda?, z listów, których fragmenty Tatiana Tołstoj zamieściła w swoich Wspomnieniach, od razu zrobiły na mnie ogromne wrażenie – wyobraźnia zaczęła pracować… do momentu, aż odpaliłem Internet i postanowiłem sprawdzić ów fenomen obrazu autorstwa Nikołaja Gaya.

 

poniedziałek, 6 maja 2024

Najpopularniejsza biografia Metalliki w czterech polskich wydaniach

Przez czterdzieści lat kariery Metallica nie wydała ani jednej oficjalnej biografii. Było rzecz jasna coś takiego, jak So What! Dobrzy, wściekli i brzydcy, który to zbiór artykułów z oficjalnego magazynu dla fanów zespołu został wydany po polsku w 2005 roku; były oficjalnie sygnowane książki dokładane do wielkich boxów z albumami Kill 'Em All, Ride the Lightning, Master of Puppets, ... And Justice for All, czy Czarny Album. Jest i Back to the Front wypuszczony z okazji 30-lecia krążka Master of Puppets; Są również dwa potężne albumy ze zdjęciami wykonanymi przez nadwornego fotografa Metalliki - Rossa Halfina - The Ultimate Metallica oraz The Black Album in Black and White - wszystkie te oficjalne pozycje dostępne są tylko w wydaniu oryginalnym. Mam na półce ponad trzydzieści książek o Metallice, które zostały wydane po polsku. Wśród nich są ledwie trzy biografie. Tą najpopularniejszą jest dzieło Joela McIvera - wydane w Polsce aż czterokrotnie, przez dwa wydawnictwa, w dwóch tłumaczeniach i pod dwoma tytułami. Niestety, od dekady kompletnie nie wznowione...

KAZIMIERZ BRANDYS - CO NIE JEST PRAWDĄ. NOTATKI Z LEKTUR I ŻYCIA [wrażenia]

Brat Mariana umarł w marcu 2000 roku. De mortuis nihil ... Stop(!), bo zamieniam się w autora-szpanera (tzn. tego młodszego Brandysa), który...