Karel Čapek - Inwazja jaszczurów [wrażenia]

Opisów z lektury powieści since-fiction dotąd trafiło na mojego bloga jak na lekarstwo. Wszystko dlatego, że historii o wymyślonych / alternatywnych światach nie czytuję. Owszem, wisi na blogu nawet pełny tekst powieści "Niwa", ale że autorem jej jest Maciej Maleńczuk, to jasnym stało się dla mnie, że z wymyślonymi losami fryzjera Niwy, musiałem się prędzej, czy później zapoznać, tym bardziej, że perypetie mieszkańców konstelacji B były dostępne jedynie w odcinakch w papierowym Bluszczu. Nie może być inaczej w temacie tego, iż Inwazja jaszczurów również trafiła na moją listę "do przeczytania", dzięki bardowi Krakowa. A pierwsza iskra owej chęci pojawiła się 11 marca 2010 roku, kiedy to dużo wcześniej zaalarmowany tym, że Pan Maleńczuk będzie w Jedynce gościem programu Kawa czy herbata, jeszcze przed wyjściem na wykłady odpaliłem komputer, włączyłem nagrywanie z karty telewizyjnej i o godz. 8:28 moim oczom ukazał się Maciej Maleńczuk prezentując elegancką ciemną marynarkę i stylową łososiową (?) koszulę:

(Moje) 25 lat z zespołem Ocean

Szukając pewnych informacji w temacie Macieja Maleńczuka - mojego Idola Idolów - natrafiłem na ciekawą i zarazem przedziwną książkę pełną rozmów z szeroko pojętym (nie tylko polskim) ówczesnym niezależem. Ówczesnym, bo książka została wydana w 2010 roku. Bardzo dawno temu; naprawdę dawno i z perspektywy tego czasu można zestaw ludzki tychże pogadanek określić jako paczka muzyków sceny niezależnej. Rozmowy sięgają nawet 2005 roku. Dwie dekady nazad... Epoka. Nie tylko w muzyce. Część okładkowych nazwisk przestała być alternatywno-niezależna, bo najzwyczajniej dochrapali się wreszcie statusu Gwiazdy: Czesław Mozil tego najlepszym tutaj przykładem: pogadankę z nim zarejestrowano w czerwcu 2007, jeszcze przed wielkim "Debiutem". Bo Maleńczuk, Nosowska, T.Love, Soyka, Janerka... Choćby nie wiem jak kombinowali z alternatywą, gwiazdorzyli od dawna.

Droga druku owej publikacji jest naprawdę dziwaczna -  

SERGIUSZ PIASECKI - KOCHANEK WIELKIEJ NIEDŹWIEDZICY [wrażenia]

Porównałem kiedyś Macieja Maleńczuka do Francoisa Villona, używając do tego celu przykładów poematów obu autorów (Chamstwo w Państwie vs Wielki Testament). Lata później przyszedł moment na dokonanie pewnego rodzaju rewizji spojrzenia na takie akurat porównanie. Otóż o wiele bliżej losu tego średniowiecznego francuskiego poety był nie Pan Maleńczuk, a autor powieści zatytułowanej Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy, Sergiusz Piasecki. Skazany na szubienicę Villon, jako morderca-recydywista złożył w 1463 roku apelację od wyroku, przesyłając oskarżycielom rękopis Wielkiego Testamentu. Apelację uwzględniono i karę śmierci zamieniono na dekadę banicji z Paryża.

W lutym 1937 roku do Ciężkiego Więzienia na Świętym Krzyżu przybywa do Piaseckiego ówczesna szycha literatury polskiej - Melchior Wańkowicz i podpisuje z nim umowę na druk powieści, którą autor napisał w czasie odsiadki. 

 

JAKUB ŻULCZYK - INFORMACJA ZWROTNA [wrażenia]

O tej powieści Żulczyka usłyszałem dzięki serialowi i głównej roli w nim Arka Jakubika. Wcześniej z prozą pana Jakuba zetknąłem się dzięki ekranowej adaptacji książki "Ślepnąc od świateł". Ani jednej, ani drugiej nie czytałem, zadowalając się edycją serialową. Dzięki Arkadiuszowi pewnie kiedyś sięgnąłbym po książkę (tak, jak onegdaj sięgnąłem po "Trociny" autorstwa Krzysztofa Vargi), w której towarzyszymy bohaterowi Marcinowi Kani, ale byłoby to najpewniej z egzemplarza wypożyczonego w bibliotece. Uwielbienie dla każdego muzycznego wcielenia "rozpoznawalnego aktora" wzięło jednak górę. Całość zainteresowania "Informacją zwrotną" podsycił dodatkowo Świat Książki, wydając wznowienie powieści z netfliksową ilustracją. Nic, tylko kupić, przeczytać i coś niecoś napisać. Czekała ta książka na mojej półce spokojnie z półtora roku. Ostateczną zachętą poznania prozatorskich (pierwotnych) przygód Marcina Kani stały się trzy koncerty kapeli Arka Jakubika - Dr Misio.

 

* Koniec lata *

Wrzesień

najsmutniejszym miesiącem mojego życia

Niemalże jesień.

Żółcieją niechybnie liście drzewnego poszycia.

Jedne spadną zgodnie z listopadowym planem -

Kolorowe

Drugie uschną. Pomarszczone, zbyt szybko ranem

spadną na nieprzygotowaną glebę.

Gorączkowe...

Białe włosy. Ciało zbyt chude. 

Walka o każdy oddech niespokojny.

Trwoga

bo nie ma szans na wygranie tej wojny

zaczętej tak nagle. Czy spodziewanej?

Być może. Czy odsuwanej?

A jakże!

 

Krzywda będzie krzyczeć spod ziemi: "Za wcześnie!" 

- z czeluści krzyk ten miotany.

I krzyk w nocy:

Krzyk święty, przeklęty -

"Tato! Tato kochany..."

Tato, tato kochany

Tekst pochodzi z https://www.tekstowo.pl/buldog/nedza

 

(14.09.2026)

I krzyk w nocy, krzyk święty, przeklęty:
Tato, tato kochany!?

Tekst pochodzi z https://www.tekstowo.pl/buldog/nedza

I krzyk w nocy, krzyk święty, przeklęty:
Tato, tato kochany!?

Tekst pochodzi z https://www.tekstowo.pl/buldog/nedza

KAZIMIERZ BRANDYS - CO NIE JEST PRAWDĄ. NOTATKI Z LEKTUR I ŻYCIA [wrażenia]

Brat Mariana umarł w marcu 2000 roku. De mortuis nihil... Stop(!), bo zamieniam się w autora-szpanera (tzn. tego młodszego Brandysa), który pretensjonalnie rzuca w tych swoich notatkach a to łaciną, a to francuskim bez przypisów. A ty się, Czytelniku, albo męcz, albo zacznij studiować filologię francuską bądź łacinę - przynajmniej zmądrzejesz. Przy takim podejściu autora równie dobrze można czytać Pamiętniki Paska. Naturalnie bez przypisów. O zmarłych tylko dobrze. Ale jeśli nieboszczyk był zarozumiałym kabotynem, czy trzeba o tym milczeć? Bo nieszczerości w tej książce jest dużo. I Brandys tego nie ukrywa: "Wspomniałem gdzieś, jak bardzo mnie martwi, że nie piszę całej prawdy o sobie (ale najlepszą)". Co i rusz usprawiedliwia się ze swojej literackiej przeszłości i własnych odczuć tego, w jaki sposób (mimo wielu lat francuskiej emigracji) jest w Polsce postrzegany przez "środowisko pensjonariuszy" dawnego Pen Clubu. Bo śmietanka literacka i ministerialna następnego pokolenia (już w XXI wieku) postąpiła z twórczością Kazimierza Brandysa w jeden (w sumie właściwy) sposób - jego książki wyleciały całkowicie z listy lektur. Czekać tylko, aż wylecą z bibliotek, bo wznowień nie ma od ponad piętnastu lat.

 

(nierecenzja): Opowieść o dwóch miastach: ślady twórczości Macieja Maleńczuka w Krakowie i Wrocławiu

 

Jakiś czas temu trafiła owa książka w moje ręce. Dwie okładki, bo otwierana z dwóch stron. Pięćdziesiąt parę stron części "czerwonej" to sztuka Krakowa, pięćdziesiąt parę stron części "zielonej" wypełniają teksty związane ze sztuką Wrocławia. Od razu oczy zapaliły mi się na ten Kraków, bo przecież choć akapit dot. Macieja Maleńczuka musiał się w takiej publikacji - podsumowującej dorobek artystyczny dawnej stolicy Polaków -  znaleźć. "Takiej", czyli opłaconej. Książka ta przypomina folder reklamowy; bardzo profesjonalnie wydaną wizytówkę opłaconą za część grantu przeznaczonego na działalność kulturalną obu tych wielkich rodzimych miast, monstrualnie wręcz bogatych sztuką i środowiskami artystycznymi wszelakiego typu. Przecież - cytując Maleńczuka z podcastu Kasi Nosowskiej - "W Krakowie jest tego pełno: drugo, trzecio, czwartorzędnych autorów scenariuszy, których nigdy nie nakręcono, itd... Jest tego trochę: kopnij w śmietnik i wyjdzie scenarzysta" - zagadnął kiedyś były bard Krakowa o nadpodaży krakowskich artystów, którzy z uporem i bez sukcesów starają się parać sztuką i z niej (wy)żyć. M.M. nie był wcale odosobnionym przypadkiem na tej wyboistej ścieżce. W wideo-rozmowie dla portalu Zwierciadło, Beata Biały przedstawiła Macieja w te słowa: 

 

BB: Gość z ulicy, z więzienia, ze sceny...

MM: Ale zawsze miałem wrażliwą duszę... Po prostu rzeczywistość dookoła mnie była bardzo zła, niedobra. Wcale mi nie sprzyjało wszystko to, co mnie otaczało.

 

BB: Czyli musiałeś być twardym facetem.

MM: Wcale nie chciałem taki być. Mnie być może życie tak ukształtowało. Mi od samego początku wszyscy podstawiali nogi. 

 

Nie ma. W książce-reklamie na temat prozatorsko-poetyckiej sztuki miasta Krakowa wydanej w 2016 roku nie ma pół słowa o poezji Maleńczuka, mimo tego, że pokolenie bruLionu zostało tam wspomniane, a nad Marcinem Świetlickim Jacek Olczyk piał z zachwytu, nawet cytując jego próbkę poetycką z chujem w treści.